| Nederlands

Mirrors and reflections : social comparison orientation and self-perception of physical attractiveness in women

(2010) Bosch, Alberte Zwenneke

Vaak wordt aangenomen dat het schadelijk is voor het zelfbeeld van jonge vrouwen om blootgesteld te worden aan zeer aantrekkelijk modellen in de media. Vrouwen vergelijken hun uiterlijk inderdaad vaak met dat van andere vrouwen. Er zijn echter grote verschillen tussen mensen in sociale vergelijkingsorientatie (SVO), dat wil zeggen in de mate waarin ze zich met anderen vergelijken. Deze dissertatie richt zich op de verschillen tussen vrouwen hoog in SVO (“vergelijkers”) en laag in SVO (“niet-vergelijkers”) in de manier waarop ze hun uiterlijk vergelijken met andere vrouwen.
In de eerste onderzoeken bleek dat vergelijkers zich beter over zichzelf voelden wanneer ze gekeken hadden naar een foto van een aantrekkelijke vrouw en ook zichzelf als aantrekkelijker beschouwden dan niet-vergelijkers. Daarentegen voelden vergelijkers zich juist minder goed over zichzelf wanneer ze gekeken hadden naar een foto van een minder aantrekkelijke vrouw. Dat betekent dat, anders dan vaak wordt aangenomen, voor veel vrouwen blootstelling aan aantrekkelijke modellen niet negatief, maar juist positief uitpakt. Vervolgens is nagegaan welke processen ten grondslag zouden kunnen liggen aan deze verschillen. Allereerst bleek dat vergelijkers een minder stabiel idee hebben over hun eigen aantrekkelijkheid dan niet-vergelijkers. Voorts bleek dat vergelijkers eerder denken dat ze veel gemeen hebben met anderen dan niet-vergelijkers. Samengevat, vergelijkers hebben gemakkelijker het idee veel gemeen te hebben met anderen, dan niet-vergelijkers. Het lijkt erop dat vergelijkers geen scherp zicht hebben op hun niveau van aantrekkelijkheid en minder uitgesproken zijn in hun zelfbeeld en dat ze het beeld van zichzelf gemakkelijk aanpassen aan degene met wie ze zich vergelijken.
De resultaten van dit proefschrift maken duidelijk dat het effect van vergelijking nogal verschilt voor vergelijkers en niet-vergelijkers. Hoe een vrouw zich voelt over zichzelf als ze zich vergeleken heeft met een aantrekkelijke of onaantrekkelijke ander is niet te voorspellen als je niet weet of ze een vergelijker of een niet-vergelijker is. Vergelijkers reageren namelijk precies tegenovergesteld op vergelijking met anderen dan niet-vergelijkers.